Het Internationaal Gerechtshof (IGH), dat dit jaar zijn tachtigjarig bestaan viert, ontvangt op 9 november de 75e Carnegie Wateler Vredesprijs. De op één na oudste vredesprijs ter wereld wordt aan het Hof uitgereikt als erkenning voor de belangrijke bijdrage aan de vreedzame beslechting van geschillen tussen staten en zijn rol in de bevordering van het internationaal recht als fundament voor vrede en rechtvaardigheid.

Het IGH is het belangrijkste rechterlijke orgaan van de Verenigde Naties. Het werd opgericht in 1945 en is van de zes hoofdorganen van de Verenigde Naties het enige dat niet in New York is gevestigd. Het Hof zetelt in het Vredespaleis in Den Haag en bestaat uit vijftien rechters. Sinds de oprichting zijn 202 zaken opgenomen op de algemene lijst van het Hof. Momenteel zijn er 24 zaken in behandeling.

De onderscheiding door de Carnegie Stichting is ook bedoeld als steunbetuiging aan het Internationaal Gerechtshof. Het IGH ligt al enige tijd onder vuur vanuit Amerika. De regering-Trump heeft sancties opgelegd aan rechters en medewerkers van het Hof en probeert andere landen ertoe te bewegen het Hof te verlaten. Trump vindt dat het IGH geen rechtsmacht mag hebben over Amerikaanse burgers, omdat de VS geen partij zijn bij het Statuut van Rome, en noemt het Hof een bedreiging voor de Amerikaanse soevereiniteit.

Tekst gaat door onder foto.

Foto: ANP.

Geopolitieke spanningen

"In een wereld die wordt gekenmerkt door toenemende geopolitieke spanningen en internationale conflicten vervult het Internationaal Gerechtshof een essentiële rol als vreedzaam middel voor geschillenbeslechting", staat in het juryrapport van de Carnegie Stichting. "Door staten een gerechtelijk forum te bieden voor de oplossing van geschillen draagt het Hof bij aan het voorkomen van escalatie van conflicten en aan de bevordering van internationale stabiliteit. Het Internationaal Gerechtshof onderscheidt zich door zijn gezag en legitimiteit en geniet brede erkenning onder staten wereldwijd."

Yuji Iwasawa, president van het Internationaal Gerechtshof, neemt de Vredesprijs op maandag 9 november in ontvangst tijdens een bijeenkomst in het Vredespaleis. De prijs wordt uitgereikt door Piet Hein Donner, voorzitter van de Carnegie Stichting, minister van Staat en voormalig vicevoorzitter van de Raad van State.

Om het werk van het Internationaal Gerechtshof te eren, komt er in het Bezoekerscentrum van het Vredespaleis een speciale tentoonstelling. De expositie belicht drie thema’s: de geschiedenis van het Hof, de gerechtelijke procedures en de architectuur en symboliek van de Grote Rechtszaal in het Vredespaleis. De tentoonstelling is vanaf eind oktober gratis te bezoeken.